Στη συνάντηση που πραγματοποιείται σήμερα στο Προεδρικό Μέγαρο της Άγκυρας στρέφεται το ενδιαφέρον Αθήνας και Άγκυρας, καθώς ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συναντάται με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Το τετ-α-τετ θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς θα καταδείξει αν η πρόσφατη περίοδος σχετικής ύφεσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μπορεί να αποκτήσει συνέχεια ή αν οι διαχρονικές διαφορές θα επανέλθουν στο προσκήνιο.
Η επίσημη υποδοχή έχει οριστεί για τις 15:15 (ώρα Ελλάδας) και θα γίνει χωρίς παρουσία μέσων ενημέρωσης. Θα ακολουθήσει ιδιωτική συνομιλία περίπου δύο ωρών, ενώ παράλληλα συνεδριάζει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας. Δηλώσεις των δύο πλευρών αναμένονται γύρω στις 17:00. Το γεγονός ότι το πρόγραμμα οριστικοποιήθηκε αργά και ότι η τελετή άφιξης δεν θα καλυφθεί από τα ΜΜΕ υποδηλώνει το ιδιαίτερα ευαίσθητο πολιτικό κλίμα της συνάντησης.
Η εικόνα που προβάλλει η Άγκυρα
Τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν την επίσκεψη με αισιοδοξία, κάνοντας λόγο για μια νέα φάση στις σχέσεις των δύο χωρών. Δημοσιεύματα εστιάζουν στην πιθανότητα ενίσχυσης της συνεργασίας σε τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, ο τουρισμός, ο πολιτισμός και η διαχείριση της μετανάστευσης.
Στο ίδιο πλαίσιο, δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων τονίζουν την πρόθεση επίλυσης διαφορών και τη σημασία της συνάντησης ως ευκαιρία επανεκκίνησης των διμερών σχέσεων. Η τουρκική πλευρά επιδιώκει να αναδείξει μια θετική ατζέντα, βασισμένη – σύμφωνα με τη δική της ρητορική – στις αρχές της καλής γειτονίας και του διεθνούς δικαίου.
Συγκρατημένη στάση από την Αθήνα
Παρά το θετικό κλίμα που προβάλλεται, η ελληνική κυβέρνηση διατηρεί χαμηλούς τόνους και ρεαλιστικές προσδοκίες. Οι βασικές διαφορές παραμένουν, ακόμη κι αν δεν βρίσκονται επίσημα στην ημερήσια διάταξη.
Το ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών δεν αναμένεται να αποτελέσει κεντρικό θέμα, ωστόσο η Αθήνα έχει καταστήσει σαφές ότι είναι έτοιμη να το συζητήσει εφόσον τεθεί. Κύριος στόχος είναι να διατηρηθούν ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας και να διαμορφωθεί ένα σταθερό πλαίσιο συνεργασίας μέσα σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Η ελληνική πλευρά επιδιώκει τη συνέχιση της διαδικασίας επαναπροσέγγισης που ξεκίνησε το 2023, με σημαντικούς σταθμούς τις επαφές σε Βίλνιους και Νέα Υόρκη, καθώς και τη Διακήρυξη των Αθηνών τον Δεκέμβριο εκείνης της χρονιάς.
Αγκάθια και διαφωνίες
Παρά τη θετική ρητορική, τα σημεία τριβής παραμένουν. Η Τουρκία αναμένεται να επαναφέρει το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, ενώ εξακολουθεί να ισχύει το casus belli σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, στοιχείο που επηρεάζει το συνολικό κλίμα.
Παράλληλα, η Άγκυρα εκφράζει επιφυλάξεις για τη συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ και για την εμπλοκή της σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα. Το Κυπριακό παραμένει βασικό ζήτημα, ιδιαίτερα εν μέσω διεργασιών υπό τον ΟΗΕ και νέων επαφών της τουρκοκυπριακής ηγεσίας με τη διεθνή κοινότητα.
Η Αθήνα διατηρεί στενό συντονισμό με τη Λευκωσία, όπως δείχνουν οι πρόσφατες επαφές μεταξύ των πολιτικών και διπλωματικών ηγεσιών των δύο χωρών, με στόχο την αποφυγή αιφνιδιασμών.
Τι μπορεί να φέρει η σημερινή συνάντηση
Η σημερινή συνάντηση είναι η πρώτη από τον Σεπτέμβριο του 2024 και πραγματοποιείται σε μια περίοδο όπου η ένταση έχει αναζωπυρωθεί λόγω πρόσφατων Navtex. Αν και δεν αναμένονται άμεσες λύσεις στα μεγάλα ζητήματα του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, το βασικό ερώτημα είναι αν μπορεί να διατηρηθεί ένα σταθερό πλαίσιο διαλόγου που θα αποτρέπει κρίσεις.
Το τετ-α-τετ στην Άγκυρα δύσκολα θα επιλύσει τις χρόνιες διαφορές, ωστόσο θα αποτελέσει ένδειξη για το αν οι δύο πλευρές μπορούν να συνεχίσουν σε τροχιά ελεγχόμενης αποκλιμάκωσης ή αν οι γεωπολιτικές αντιθέσεις θα επιστρέψουν πιο έντονες το επόμενο διάστημα.
