Ηγουμενίτσα Dr. Ρένα Καραμίντζιου: Χοληστερίνη. Φίλος ή εχθρός ;- Αποκλειστικά στο thesprotia24.gr

0

Η χοληστερίνη ή χοληστερόλη είναι ένα λιπίδιο που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Αυτό που την κάνει τόσο χρήσιμη για την  κυτταρική μεμβράνη, είναι ότι δεν διαλύεται καθόλου στο νερό. Αυτό την κάνει ταυτόχρονα βλαπτική, όταν συσσωρεύεται στο τοίχωμα της αρτηρίας, διότι δεν μετακινείται εύκολα και σχηματίζεται η αθηρωματική πλάκα. Αλλη σπουδαία χρησιμότητα της χοληστερίνης είναι η σύνθεση των ορμονών και των χολικών αλάτων.

Υπάρχουν δύο είδη που είναι ιδιαίτερα σημαντικά, ειδικά όταν λάβουμε υπόψιν πως το ένα είδος χοληστερίνης μπορεί να είναι καλό και το άλλο κακό: η LDL -χοληστερίνη και η HDL -χοληστερίνη. Η LDL (χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη) χοληστερίνη ονομάζεται συχνά και “κακή χοληστερίνη”,  διότι επικάθεται στα τοιχώματα των αγγείων, δημιουργώντας αθηρωματικές πλάκες, οι οποίες εμποδίζουν τη ροή του αίματος στην καρδιά, τον εγκέφαλο και τα άλλα όργανα του σώματος. Η HDL (υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη) χοληστερίνη μπορεί να απομακρύνει και να μεταφέρει τη χοληστερίνη από τις αρτηρίες πίσω στο συκώτι, όπου και αποβάλλεται .Γι’ αυτό το λόγο, συχνά, ονομάζεται και “καλή χοληστερίνη”.

Η  χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784. Η σχέση της με τα καρδιαγγεικά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες δεκαετίες του εικοστού αιώνα. Τότε θεωρήθηκε σωστό η περιεκτικότητα σε χοληστερόλη να είναι μικρότερη από μία συγκεκριμένη τιμή. Έτσι, είναι πλέον περισσότερο γνωστή για τη σχέση της με τις  καρδιοαγγειακές ασθένειες. . Συνδέθηκε με την παχυσαρκία και το αυξημένο βάρος. Αυτό προκάλεσε τις ανησυχίες και το ενδιαφέρον πολλών ανθρώπων κυρίως στις δυτικές κοινωνίες, κάτι που ισχύει μέχρι και σήμερα.

Η  χοληστερόλη χρησιμοποιείται κυρίως σε ζωικούς οργανισμούς και όχι σε φυτικούς. Βρώσιμες πηγές χοληστερόλης είναι κυρίως ζωικής προέλευσης, αν και υπάρχουν ουσίες που μοιάζουν με τη χοληστερόλη και στα φυτά. Ωστόσο, η χοληστερίνη από τις τροφές δεν επαρκεί για τις ανάγκες του οργανισμού με αποτέλεσμα να συνθέτει το μεγαλύτερο ποσοστό που χρειάζεται ο οργανισμός μας στο συκώτι. Υπάρχουν άνθρωποι των οποίων η περιεκτικότητα σε χοληστερόλη έχει τάσεις αύξησης είτε επειδή παράγουν περισσότερη χοληστερόλη ίσως για κληρονομικούς λόγους, είτε επειδή εμφανίζουν αυξημένη απορρόφηση χοληστερόλης από τις τροφές. Η ποσότητά της και οι μετατροπές της σε άλλες ουσίες ρυθμίζεται από το συκώτι.

 

  • Τι είναι δυσλιπιδαιμία;

 

Η δυσλιπιδαιμία αφορά μια μεταβολική διαταραχή, η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένα επίπεδα ενός ή περισσοτέρων λιπιδίων του αίματος, δηλαδή της χοληστερόλης ή/και των τριγλυκεριδίων.Ουσιαστικά είναι διαταραχή μεταβολισμού των λιποπρωτεινών, που μεταφέρουν τα λιπίδια στον οργανισμό. Αρχικά, όλα τα περιττά λιπίδια μετατρέπονται σε λιπώδη ιστό. Αυξάνεται δηλαδή το βάρος μας και τελικώς γινόμαστε υπέρβαροι και  παχύσαρκοι. Επιπροσθέτως, τα πλεονάζοντα λιπίδια συσσωρεύονται στα αγγεία, κυρίως στα στεφανιαία που αιματώνουν την καρδία και στις καρωτίδες που αιματώνουν τον εγκέφαλο, δημιουργώντας την αθηρωματική πλάκα. Φανταστείτε τα αγγεία ως μικρούς ή μεγάλους σωλήνες διαμέσου των οποίων το αίμα μεταφέρει οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά στα κύτταρα. Τα λιπίδια δημιουργούν μια πλάκα που στενεύει σιγά σιγά τη διάμετρο των αγγείων. Όταν πλέον τα κύτταρα δεν αιματώνονται αρκετά εμφανίζεται έμφραγμα (νέκρωση) του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικό (νέκρωση των εγκεφαλικών κυττάρων).  

  • Τι νεότερο υπάρχει στις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες για τη δυσλιπιδαιμιία;

Τα επίπεδα χοληστερίνης προσδιορίζονται από την εξέταση αίματος, την οποία μπορεί να κάνει ο μικροβιολόγος σας. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν όχι μόνο την ποσότητα, αλλά και τον τύπο της χοληστερίνης στο αίμα.  Ειδικοί της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC) και της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Αθηροσκλήρυνσης (EAS) αξιολογούν, κάθε 5 έτη, τις κατευθυντήριες οδηγίες για τη δυσλιπιδαιμία. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα συμβουλευτικό μονοπάτι για τους γιατρούς (good clinical practice). Στις νεότερες οδηγίες δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη και αντιμετώπιση της υπερλιπιδαιμίας κατόπιν εκτιμήσεως του βαθμού καρδιαγγειακού κινδύνου του ασθενούς., πόσο δηλαδή κινδυνεύει να πάθει ένα σύμβαμα όπως έμφραγμα του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικό επεισόδιο και να πεθάνει από αυτό στην προσεχή 10ετία. To Ηeart score είναι υπολογισμός καρδιαγγειακού κινδύνου με εξατομίκευση σε κάθε ασθενή, στηρίζεται σε πιθανότητες και ποτέ δεν ξέρουμε επακριβώς, ποιος πραγματικά θα νοσήσει στο μέλλον. Άλλωστε το score αναφέρεται σε θανατηφόρα επεισόδια, ενώ η εμφάνιση όποιας καρδιαγγειακής νόσου, είναι περίπου τριπλάσια.

Οι ασθενείς ταξινομούνται πλέον σε 4 κατηγορίες:

Α. Πολύ υψηλού κινδύνου

  • Τεκμηριωμένη καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ)
  • Σακχαρώδης διαβήτης με βλάβη οργάνων-στόχων όπως πρωτεινουρία, ή με έναν κύριο παράγοντα κινδύνου όπως κάπνισμα υπέρταση ή δυσλιπιδαιμία.
  • Σοβαρή χρόνια νεφρική νόσος.
  • Υπολογιζόμενο score >=10% για 10/ετή κίνδυνο καρδιαγγειακής θνητότητας.

Β.Υψηλού κινδύνου

  • Σημαντικά αυξημένα επίπεδα παραγόντων κινδύνου όπως χοληστερίνη>310mg/dl (οικογενής λιπιδαιμία) ή υπέρταση>=180/110mmHg.
  • Οι υπόλοιποι άλλοι ασθενείς με διαβήτη.
  • Μέτρια χρόνια νεφρική νόσος
  • Υπολογιζόμενο score 5%-10% για 10/ετή κίνδυνο.

Γ.Μετρίου κινδύνου

  • Score 1%-5% για 10/ετή κίνδυνο.

Δ.Χαμηλού κινδύνου

  • Score <1% για 10/ετή κίνδυνο.

Η ταξινόμηση είναι πολύ σημαντική καθώς με βάση την κατηγορία του ασθενούς αποφασίζεται ποια είναι τα κατώτερα φυσιολογικά όρια της κακής χοληστερόλης (LDL) και πότε πρέπει να χορηγηθεί υπολιπιδαιμική αγωγή. Σε κάθε περίπτωση απαιτείται υγιεινοδιαιτητική αγωγή, ειδικό δηλαδή διαιτολόγιο και καθημερινή αερόβια άσκηση για τουλάχιστον 30 λεπτά. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η φυσιολογική τιμή της χοληστερίνης δεν είναι ίδια για όλους τους ανθρώπους. Είναι σφάλμα να βλέπουμε τα φυσιολογικά όρια που θέτει το μικροβιολογικό εργαστήριο και να αποφασίζουμε από μόνοι μας αν πρέπει να λάβουμε αγωγή ή να διακόψουμε την υπάρχουσα.

 

  • Ποια η αντιμετώπιση;

 

Η σωστή σειρά για την αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας και την πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου, είναι να καθορίσουμε σε τι ομάδα ανήκει ο εξεταζόμενος προσδιορίσουμε τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, να δώσουμε οδηγίες για αλλαγή τρόπου ζωής και τέλος να προχωρήσουμε σε φαρμακευτική αγωγή, ανάλογα με το στόχο. Πάντως κάθε αγωγή χρειάζεται παρακολούθηση και όχι ανεξέλεγκτη λήψη φαρμάκων που χορηγήθηκαν …κάποτε… κάπου .. .. από κάποιον γιατρό. Ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας των δυσλιπιδαιμιών σήμερα, είναι οι στατίνες. Παράλληλα συστήνουμε διακοπή του καπνίσματος, υπολιπιδαιμική δίαιτα, άσκηση όπως το γρήγορο βάδισμα 30-60min την ημέρα και απώλεια βάρους.

 

  • Ποιος είναι ο στόχος της φαρμακευτικής αγωγής;

 

Ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας των δυσλιπιδαιμιών σήμερα, είναι οι στατίνες. Παράλληλα συστήνουμε διακοπή του καπνίσματος, υπολιπιδαιμική δίαιτα, άσκηση όπως το γρήγορο βάδισμα 30-60min την ημέρα και απώλεια βάρους.

 

  • Τι εννοούμε υπολιπιδαιμική διατροφή ;

 

 

  • Συχνές απορίες… Τα αυγά έχουν χοληστερίνη;

 

Για πολλές δεκαετίες, οι άνθρωποι άκουγαν ότι δεν έπρεπε να καταναλώνουν πάνω από 2-6 ολόκληρα αυγά την εβδομάδα, δηλαδή αυγό μαζί με τον κρόκο του, αφού το ασπράδι είναι ως επί το πλείστον πρωτεΐνες και δεν έχει σχεδόν καθόλου χοληστερόλη. Ωστόσο, δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή καμία επιστημονική απόδειξη που να επιβεβαιώνει αυτούς τους περιορισμούς. Αντίθετα, σύγχρονες έρευνες δείχνουν ότι ο κάθε οργανισμός αντιδράει με διαφορετικό τρόπο στην ποσότητα των αυγών που καταναλώνει το άτομο ανά ημέρα ή ανά εβδομάδα. Έρευνα έδειξε το 70% των ανθρώπων δεν επηρεάζεται καθόλου η χοληστερίνη στο αίμα από τα αυγά που καταναλώνουν και πως στο 30% αυξάνει την “κακή” χοληστερίνη (LDL) μεν, αλλά ελαφρώς, δε. Σύμφωνα με όλες τις σύγχρονες επιστημονικές ενδείξεις, είναι απόλυτα ασφαλές να καταναλώνει κανείς έως και 3 αυγά καθημερινά χωρίς κανένα απολύτως πρόβλημα. Εντούτοις, είναι σώφρον να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας σε κάθε περίπτωση, αφού η παραπάνω εκτίμηση αφορά άτομα που είναι υγιή και σχετικά δραστήρια στην καθημερινότητά τους.

 

  • Πότε πρέπει να κάνω εξέταση για χοληστερίνη;

 

H Ρένα Καραμίντζιου είναι καρδιολόγος- Διδάκτωρ του πανεπιστημίου Αθηνών και διατηρεί καρδιολογικό ιατρείο στην πόλη της Ηγουμενίτσας.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here