Υποκαθιστώντας ή αντικαθιστώντας την τροφή;- Της Αλεξάνδρας Βιρβίλη

0

Στις μέρες μας, η όλη συγκέντρωση του κοινωνικού ενδιαφέροντος γύρω από το σωματικό βάρος κάνει  μία μεγάλη μερίδα ατόμων να πέφτουν θύματα ‘μοδάτων’ διαιτών και προϊόντων αδυνατίσματος. Για τους περισσότερους ανθρώπους με πρόβλημα βάρους μικρό ή μεγάλο η διαδικασία της μείωσης βάρους είναι ένας συνεχής αγώνας και αρκετές φορές χωρίς τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.

Οι αποτυχημένες προσπάθειες απώλειας βάρους  δίνουν πνοή στις βιομηχανίες προϊόντων. Στο εμπόριο κυκλοφορούν διάφορα σκευάσματα ( ροφήματα με βάση την χρήση βοτάνων, υποκατάστατα γευμάτων, χάπια κτλ) τα οποία δρουν με διαφορετικό μηχανισμό το καθένα και περιέχουν διαφορετικές δραστικές ουσίες, όμως έχουν ένα κοινό στόχο την γρήγορη απώλεια βάρους. Αρκετά σκευάσματα κυκλοφορούν σήμερα χωρίς την  έγκριση των αρμόδιων φορέων, με αποτέλεσμα να υστερούν σε μελέτες αποτελεσματικότητας, ασφάλειας, παρενεργειών και ιδανικής δοσολογίας με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για την υγεία αυτού που τα χρησιμοποιεί.

Πλήθος επιστημονικών ερευνών συγκλίνουν πως η επιτυχημένη απώλεια βάρους είναι συνυφασμένη με τη διατήρηση του και αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο αν αλλάξουμε τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε, ερμηνεύουμε, αισθανόμαστε και τέλος συμπεριφερόμαστε απέναντι στο φαγητό. Η διαδικασία αυτή απαιτεί προσωπικό χρόνο, ρεαλιστικούς στόχους , και κίνητρα που ανατροφοδοτούν τη θέληση και τη δύναμη για αλλαγή. Μία τέτοια παρέμβαση μπορεί να σχεδιαστεί μονάχα από ομάδα καταρτισμένων επιστημόνων, όπως πτυχιούχων διαιτολόγων σε συνεργασία με γυμναστές και ψυχολόγους.  

Υποκατάστατα γευμάτων :

Μεταξύ των προϊόντων  που διατίθενται στην αγορά για την απώλεια βάρους αρκετά διαδεδομένα είναι τα υποκατάστατα γεύματος. Πρόκειται για έτοιμα γεύματα σε μορφή σκόνης. Μπορούμε να τα βρούμε σε διάφορες γεύσεις ( βανίλια, σοκολάτα κτλ). Αποδίδουν περίπου 220 θερμίδες ανά σερβίρισμα. Η βάση των ροφημάτων αυτών είναι σύνθετη: περιέχουν πρωτεΐνες και υδατάνθρακες σε συνδυασμό με πολλές φυτικές ίνες για να προκαλούν κορεσμό. Τα έτοιμα γεύματα σε σκόνη είναι συνήθως από αποξηραμένες πρωτεΐνες, σιτάρι ή παρασκευάσματα λίπους από φυτικές πηγές). Μπορούν να αντικαταστήσουν ένα έως τρία γεύματα. Σύνηθες απώλεια βάρους είναι 2 έως 5 κιλά εβδομαδιαίως. Το μόνο που επαφίεται στον ενδιαφερόμενο να κάνει είναι να αναμείξει τη συγκεκριμένη μεζούρα σκόνης με νερό( σε κάποιες περιπτώσεις και  με άπαχο γάλα) .

Υποκατάστατα γευμάτων και παρενέργειες:

Είναι τεκμηριωμένο ότι η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στην πρόληψη νοσημάτων και στη γενική κατάσταση της υγείας ενός ατόμου. Έρευνες δείχνουν ότι  η προστασία από χρόνιες παθήσεις όπως καρκίνο, διαβήτη, καρδία, προέρχεται από την διατροφή που κάνουμε και όχι από μεμονωμένα συμπληρώματα. Η φυσιολογία του ανθρώπου απαιτεί συγκεκριμένες διαδικασίες πρόσληψης τροφής. Εάν αντικαταστήσουμε, γεύματα με κάποιο σκεύασμα, επεμβαίνουμε στη φυσιολογία , ταλαιπωρώντας πρώτα απ’ όλα το πεπτικό μας σύστημα. Δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά πως κάποιο σκεύασμα μπορεί να διαλύσει το σωματικό λίπος ή να υποκαταστήσει ολόκληρα γεύματα  σε έναν απόλυτα υγιή οργανισμό. Ακόμη, αρκετά από τα υποκατάστατα γεύματος που κυκλοφορούν, δεν έχουν εγκριθεί από τον ΕΟΦ. Φυσικό επακόλουθο είναι η αυξημένη επιθυμία για φαγητό μετά την διακοπή τους, όπως θα συνέβαινε και με μία ιδιαίτερα στερητική δίαιτα.

Επιπλέον δεν βοηθούν στην διατήρηση του απολεσθέντος βάρους, ενοχοποιούν την φυσιολογική διατροφή και δεν βοηθούν στην τροποποίηση της διατροφικής συμπεριφοράς ( δεν μαθαίνει κανείς να ελέγχει την ποσότητα της τροφής του μέσω αυτών των γευμάτων ή να διαλέγει την ποιότητα).

Μακροπρόθεσμα η χρήση τους οδηγεί σε ανεπάρκειες στοιχείων και πτώση της σωματικής και πνευματικής απόδοσης. Σε ένα φακελάκι είναι αδύνατον να συμπεριλάβει κανείς όλα τα θρεπτικά συστατικά ( πάνω από 100 είναι σήμερα γνωστά). Οι διαιτολογικές συμβουλές που συνοδεύουν αυτά τα προϊόντα συνήθως είναι λανθασμένες και δεν προέρχονται από αξιόπιστη πηγή. Διάφορες έρευνες που ανέλυσαν υποκατάστατα γευμάτων, έχουν βρεθεί με μικρότερη περιεκτικότητας και κακής ποιότητας θρεπτικά συστατικά και με βαρέα μέταλλα, χρωστικές, αντιβιοτικά κλπ συμπεριλαμβανομένου των υδατανθράκων που περιέχουν πολύ παραπάνω από το αναγραφόμενο.

Οι παρενέργειες από τα υποκατάστατα των γευμάτων διακρίνονται σε απλές διαταραχές όπως τριχόπτωση, κεφαλαλγίες, ορθοστατική υπόταση και σε οργανικές αλλοιώσεις όπως χολολιθίαση, διαταραχή της λειτουργίας των νεφρών, υπερουριχαιμία, αμηνόρροια και γυναικολογικές διαταραχές.  

 

Τέλος,   επιτυχημένη απώλεια βάρους θεωρείται αυτή που έχει επιτευχθεί με συνειδητές και συνετές κινήσεις που αποσκοπούν στην αλλαγή του τρόπου σκέψης και συμπεριφοράς του ατόμου απέναντι στο φαγητό. Σε κάθε περίπτωση καλό είναι να ενημερώνεστε από έναν γιατρό ή κλινικό διαιτολόγο αν υπάρχει πραγματική ανάγκη και όφελος να καταφύγετε σε αυτά. Το κάθε άτομο έχει δικαίωμα στη σωστή και επαγγελματική ενημέρωση πάνω στην διατροφή , και καλό είναι το δικαίωμα αυτό να διεκδικείται. Η υγεία δεν είναι φτηνό προϊόν, ας μην την διαχειριζόμαστε με φτηνούς τρόπους.

Η Αλεξάνδρα Βιρβίλη είναι τελειόφοιτη,του τμήματος  Διατροφής και Διαιτολογίας,του Αλεξάνδρειου Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού  Ιδρύματος Θεσσαλονίκης.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here